Fransa’da şiddete uğrayan kadınlar için emsal vaka olan Jacqueline Sauvage serbest!

29/12/16

Jacqueline Sauvage’ın davası ile 2016 Ocak ayında tanışmıştım. Jacqueline de Çilem gibi, Yasemin gibi, Nevin gibi şiddete karşı hayatını savunmuş kadınlardan. 2014 Ekim ayında, eşini öldürdüğü için 10 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Bu cezadan sonra Fransa’da feministler kamuoyu oluşturarak serbest kalmasını talep etmişlerdi. Benim de bu sayede haberim olmuştu.

68 yaşında bir kadın, kendisinden 4 çocuk sahibi olduğu 47 yıllık eşini tüfekle neden öldürür ki?

Olay tam olarak şöyle gerçekleşiyor. 2012 yılında Jacqueline bir gece eşinin odaya girmeye çalışmasıyla uyanıyor. Eşi odanın kapı kolunu kırıp Jacqueline’e fırlatıyor ve ona şiddet uygulamaya başlıyor. Bu Jacqueline’in günlük rutini. Peki, bu sefer neden şiddete uğruyor? Çünkü eşinin karnı aç ve çorba istiyor. Eşi şiddet rutinini tamamladıktan sonra aşağı iniyor ve balkonda çorbasını beklemeye başlıyor. Tam olarak o anda Jacqueline bir uyanış yaşıyor: “Ben buna neden katlanıyorum ki?” uyanışı. Odadan tüfeği alıyor, aşağı iniyor, arkası dönük olan eşine 3 kez ateş açıyor ve polisi arıyor: “kocamı öldürdüm.”

Jacqueline eşi ile genç kızken tanışmış. Eşi neredeyse yarım yüzyıl boyunca Jacqueline’e fiziksel, psikolojik ve cinsel şiddet uygulamış. Yarım yüzyıl! Ve bu ailede şiddete uğrayan tek kişi Jacqueline de değil! Jacqueline’in eşini öldürdüğü günden tam bir gün önce oğulları kendini asarak intihar etmiş. Babasından gördüğü şiddete dayanamadığı için. Ve aile olay sırasından bundan henüz haberdar değil. Kız çocukları da babalarıyla yaşadıkları süre boyunca cinsel şiddete maruz kalmışlar. Mahkemede diğer kız kardeşleri adına da ifade veren Sylvie Marot babalarının tecavüze onlar 6-7 yaşındayken başladığını anlatıyor.

Mahkemede ifade veren komşular, arkadaşları, hatta yaşadıkları kentin belediye başkanı bile bu kişinin bir istismarcı olduğunu, yıllarca şiddet uyguladığını bildiklerini anlatıyorlar. Hatta bir komşu mahkemede Jacqueline’e teşekkür ediyor: “Sayende artık rahat uyuyabileceğiz.”

Jacqueline Sauvage

Herkesin bildiği ve yarım asırdır sessiz kaldığı bu istismar ve şiddet hikâyesinde failin kim olduğu aşikârken, mahkeme Jacqueline Sauvage’ı suçlu buldu ve 10 yıl hapis cezası verdi. Gerekçe ise şöyle: bu şiddet vakasında hayatta kalanlar ve bilenler asla polise şikâyette bulunmamışlar. Ayrıca kanuna göre Jacqueline’in öldürme biçimi “meşru müdafaa” sayılmıyor. Şiddete uğradığı anda müdafaa gerçekleştirmediği, müdafaa biçiminin orantısız olması meşru müdafaa savunmasını da yok ediyor.

Oysa mahkemenin yok saydığı durum, Jacqueline Sauvage’ın “örselenmiş kişi sendromu”na sahip olmasıydı. “Örselenmiş kişi sendromu” 1970’lerden itibaren psikolojide incelenmeye başlanan, bir kişinin belli bir dönem boyunca psikolojik, fiziksel ve/veya cinsel tacize uğraması sonucu kendisinde oluşan kalıcı hasarları açıklayan bir sendrom.  Kanada, ABD, İngiltere, Yeni Zelanda ve Avustralya’da bazı mahkemeler şiddet görmüş ve eşini öldürmüş kadınlar için bu savunmayı kullanmışlar ve bu savunma ceza hukukuna “örselenmiş kadın sendromu” olarak geçmiş.

Fakat Türkiye’de olmadığı gibi Fransa’da da bu kanun bulunmuyor. Feminizmde çareler tükenmez! Mahkeme kararını bozmak için feministler Fransa’da bulunan başka bir uygulamaya başvurdular. “Cumhurbaşkanlığı affına”. Bu af monarşi zamanlarından kalma ve Cumhurbaşkanına yargının üzerinde bir af hakkı tanıyor. Geçtiğimiz Ocak ayında feministler farklı farklı alanlarda örgütlenmeye başladılar. Osez le Féminisme örgütünden Karine Plassard ve Jacqueline Sauvage’ın iki kızı change.org üzerinden bir imza kampanyası başlatarak Hollande’dan af talep ettiler. 400 bine yakın kişi bu kampanyayı imzaladı. Bu sırada sosyal medyadan organize olarak bir ay boyunca Hollande’a kart/mektup atarak bu affı istediler. FEMEN ise Jacqueline’ın kaldığı cezaevi önünde bir tünel kazarak sembolik bir eylem gerçekleştirdi. Ertesi gün ise Fransa’nın farklı şehirlerinden yüzlerce kadın Paris’te bir eylem düzenlediler.

Tüm bu eylemler sonuç verdi ve Ocak sonu Hollande yaptığı bir açıklama ile kısmi afta bulunduğunu anons etti. Bu kısmi af kabul görseydi Jacqueline 2 yıl 4 ay sonra serbest kalacaktı ancak yargı kısmi affı ve denetimli serbestlik talebini reddetti! Fakat ne dedik, feminizmde çareler tükenmiyor! Tam tamına 14 aydır Hollande’a baskı yapan feminist mücadele sonunda Hollande’ı ikna etti ve Hollande bugün Jacqueline’in kısmi değil tamamen affedildiğini söyleyerek onun acilen salıverilmesini talep etti.

Çilem’in tutuksuz yargılanacağı haberini aldığımız günkü gibiyiz bugün Paris’te. Telefonuma mesajlar yağıyor, herkes kutlamada. İşin en güzel kısmı da dün Jacqueline’in 69. yaş günüydü. Yeni yaşını erkek şiddetinden uzak, özgür yaşayacak Jacqueline! Neredeyse 50 yıldan sonra ilk defa!

Peki, bu davanın hukuki açıdan önemi ne? Paris’teki eylemde birçok feminist avukatla görüşme şansına erişmiştim ve bu davanın emsal vaka olması için çabaladıklarını öğrenmiştim. Meğer Fransa’da “Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesi” kapsamında kanunları toplayan bir yasa bulunmuyormuş! Kanunda bu konu hakkında birçok yasa bulunmasına rağmen bunlar bir başlık altında toplanmamış! Hani Türkiye’de feministlerin müthiş mücadelesi sonucu 2012 yılında çıkan ve şu anda da uygulanması için mücadele verilen “6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesine Dair Yasa” var ya, işte Fransa’da öyle bir kanun yokmuş!

Jacqueline artık özgür! Umarım davası da yasaların değişmesi adına bir emsal vakaya dönüşür.

(Bu yazı 29/12/2016’da T24‘de yayınlanmıştır.)

Free Jacqueline Sauvage and make her case an example for violence against women law to pass in France!

UPDATE: Jacqueline is now free! – 28/12/16

After 14 months of hard work and campaigning run by feminist in France, Jacqueline Sauvage will finally be freed! Jacqueline was condemned to 10 years in prison on 10th of October 2014. Feminists protested and created a petition for Hollande to grant his forgiveness, which was signed almost 400.000 times! On 31st of January 2016, Hollande partially pardoned her which would result her being in prison for 2 years and 4 months. The lawyers asked for her probation but the court ruled out this demand August 12th, 2016. Today Hollande made a historical announcement and declared: “I have decided to grant Jacqueline Sauvage a gracious remission of the remainder of her sentence. This grace will put an immediate end to her detention.” Yesterday it was Jacqueline’s birthday and as of today she will be a free woman! Thanks to feminists in France, thanks to the big fight they’ve put! You may read Jacqueline’s story below, I hope her case will become an example case for more “equal” laws in France!

hollande

There’s this belief that human rights have developed so much in Western countries, therefore we don’t need feminism anymore. As a woman born and raised in a “less developed” country such as Turkey, and who now lives in Paris, I would be lying to say that I don’t benefit from the modern and democratic life in France. The rights and freedom that I have here has liberated me, made me a different woman over the past 2.5 years. Yet there’s still so much more to achieve when it comes to women’s rights in France.  When I announce myself as a feminist to someone, I often get this response: “Oh, so you’re a feminist for privileged women, but what about the women who get raped in Middle-Eastern countries, what do you do for them?”

I’m sorry for not being able to be in touch with every single woman who is oppressed in the world, for not being able to raise awareness on each one’s oppression. Please let me know if you know someone who’s capable of doing that. I’d like to tell you that even though some women are more privileged than others, they still face the similar kind of oppression. As for Jacqueline Sauvage’s case, they also face the similar kind of justice.

Jacqueline Sauvage is a 68-year-old convicted murderer in France. She shot her husband of 47 years, back in 2012 and recently she has been convicted of murder and sentenced to jail for 10 years. Why would someone shoot a person that they have lived together for 47 years, and had 4 children with? What’s wrong with this woman?

Here’s what’s wrong, and the thing that’s wrong is not with this woman, but with the patriarchal abuse. Jacqueline Sauvage woke up one night to her husband trying to get in their room. He actually broke the handle of the door, threw it at her, and started to punch and kick her. It was a regular routine for her. Why was he doing it this time? Because he wanted soup! Once the beating was over he went out in the terrace, waiting for his soup. That’s when it finally hit Jacqueline, that she could not stand this anymore. She took the rifle from their room, walked towards him, shot him in the back 3 times, and then called the police to say: “I killed my husband.”

Jacqueline Sauvage met her husband when she was a teenager. She was physically and psychologically abused for almost half of a century! This man abused not only her, but their four children as well. Their son committed suicide just one day before the murder, due to the fact that his father beat him. Their daughters have been physically and sexually abused by him. Sylvie Marot, one of the daughters, testified in the name of her sisters and said that the sexual abuse began when they were about 6-7 years old, and once they got older he started to rape them.

People who testified in the court, neighbors, friends, even the mayor explained about the ongoing abuse for all these years. One neighbor even said “thank you” to Jacqueline Sauvage, “now we can sleep easily.”

Yet the court decided to come to conclusion on two facts; none of the victims ever took this ongoing abuse case to authorities, until the murder occured and the restrictive French law that states, when there’s an attack, an act of riposte is self-defense and that the two acts have to be proportional. Jacqueline Sauvage killed her husband not during but after the attack. She used a rifle, whereas he used a door knob, his fists and his kicks, so the court ruled that it was not self-defense. She was sentenced to 10 years in prison.

Jacqueline Sauvage was suffering from battered person syndrome, which is the physical and psychological condition of a person who has suffered persistent emotional, physical and sexual abuse from another person. The courts in Canada, Australia, New Zealand, UK and USA accept battered woman defense, where women have used force to defend themselves or killed their abuser due to the abusive and life-threatening circumstances they are in. This law does not exist in France, therefore the court have focused on the fact that the victims did not report the abuse, but not on the fact why they could not!

Below you may watch how Jacqueline’s daughter broke down in tears after the court’s desicion:

There’s this pardoning system in France, which I came to be aware of due to this case, it’s called “la grâce presidentielle.” It dates back to the monarchy times when people objected to the judiciary system and sought justice from the power above. So François Hollande, has the right to “pardon” Jacqueline Sauvage for the “crime” she committed. The daughters of Jacqueline Sauvage had lodged their application for the pardoning and in the meantime a feminist activist from “Osez le Féminisme”, Karine Plassard, launched a petition via change.org to collect signatures for Jacqueline Sauvage to be pardoned. Currently there are over 325.000 people asking Hollande to pardon her.

In the meantime a Facebook page was dedicated for the cause and women have prepared a postcard template to send to president Hollande with the request. People are also sending letters to Jacqueline Sauvage to show their solidarity with her. On January 22nd, FEMEN protested in front of the prison where Jacqueline Sauvage is kept, asked for her to be free and dug up a symbolic tunnel for her to escape.

On January 23rd solidarity with Jacqueline movement organized a protest in Bastille square, Paris, where hundreds of feminists participated in speak out the demand on liberating Jacqueline Sauvage. I participated in that protest, where I saw not only representatives from various feminist associations but people who are not a part of one. There were many who travelled from various cities around France to participate in this protest.

manifestation

Photo)

I briefly interviewed Karine Plassard, who has launched the petition and organized the gathering, and learned that there has been no statement from Hollande yet. I know that this pardoning will help Jacqueline, who was in psychological captivity and was physically abused for 47 years, live the rest of her life free, but I asked Karine if this will solve the real issue, and there I learned the fact that there actually is no law for “violence against women” in France! She told me that there are articles that state equality between men and women, there are articles that state violence against women but it’s all scattered within the law. There’s no inclusionary main law that addresses this issue as a whole!

This was the case for Turkey as well, but back in 2012 feminists have gathered a law themselves and made it pass through the parliament! So I asked her if this would be the case for France; she told me that this is indeed what they are working on. Yet she said that all feminists associations should unite for this cause. There are feminists working on various fields, yet for this law to be prepared, they need to work together. They need to work with lawyers, people who know the law, who know what exactly to propose such has having a special budget for this cause as well. She told me that there’s no mention of “domestic violence” in the French law, that if you are abused by your partner it’s handled the same way as if you were abused by some stranger! She also added that the article addressing rape does not mention consent; the word consent is nowhere to be found in that article! She said that they have wanted this law for more than 30 years now, and she called out to all the feminists to unite in order to make this happen.

“Will Hollande pardon Jacqueline Sauvage?” is what the media in France asks at the moment.  In my opinion this is a great opportunity for Hollande and his party to win back the popularity they’ve been losing. Pardoning Jacqueline Sauvage and then working together with women’s rights activists in order to pass this law, is indeed essential for human’s rights development for France!